Uchwyty i obudowy akumulatorów: mocowanie, przepisy

Akumulator jest ciężki i podczas hamowania, przyspieszania i szybkiego skrętu działają na niego duże siły, więc słabe mocowanie pozwala mu się przesunąć albo oderwać zaciski. Ten poradnik wyjaśnia, czym różni się uchwyt (mocowanie) od obudowy (skrzynki) akumulatora, czego wymaga przeniesienie akumulatora do kabiny albo bagażnika i jakie zasady bezpieczeństwa obowiązują przy pracy z akumulatorem.
Bezpieczeństwo i przepisy. Akumulator kwasowo-ołowiowy zawiera żrący elektrolit, a podczas ładowania wytwarza wodór — gaz wybuchowy w pewnych stężeniach w powietrzu — dlatego pracuj bez otwartego ognia i iskier w jego pobliżu oraz zapewnij wentylację miejsca, w którym się ładuje. Pojazd uczestniczący w ruchu ma być „tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego: 1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę” (Prawo o ruchu drogowym, art. 66 ust. 1 pkt 1), a przepisy techniczne wymagają, by instalacja elektryczna pojazdu była „zabezpieczona przed uszkodzeniem mechanicznym wskutek tarcia o inne elementy pojazdu, a także przed korozją” (rozporządzenie o warunkach technicznych pojazdów, § 9 ust. 1 pkt 8) — to dotyczy też okablowania akumulatora. Dodatkowemu badaniu technicznemu podlega pojazd, „w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym” (art. 81 ust. 11 pkt 3); to dotyczy tylko zmian, które zmieniają dane z dowodu, a czy przeniesienie akumulatora do nich należy, rozstrzyga stacja diagnostyczna lub organ rejestrujący. W regulaminach sportu motorowego mokry (kwasowy) akumulator przeniesiony z fabrycznego miejsca bywa wymagany w szczelnej skrzynce — z tworzywa, nieprzewodzącej, z odpowietrzeniem wyprowadzonym na zewnątrz kabiny albo pojazdu (zapisy różnią się między seriami), a akumulatory suche (np. AGM) bywają z tego zwolnione — sprawdź to w regulaminie konkretnej imprezy. Odpowiedzialność za zgodność z przepisami i dokumentami pojazdu ponosi użytkownik; zmiany mogą też wpłynąć na warunki gwarancji producenta pojazdu. Zobacz też Uchwyty, mocowania akumulatorów.
Uchwyt czy obudowa: czym się różnią
Uchwyt (mocowanie) akumulatora to zwykle metalowa płyta dolna, obejma albo pałąk z prętem gwintowanym, który dociska akumulator do podstawy w jego fabrycznym miejscu — pod maską albo w bagażniku. Chroni przed przesunięciem i wibracją, ale nie izoluje akumulatora od otoczenia i nie zamyka go w szczelnej komorze.
Obudowa (skrzynka) akumulatora to zamknięty, nieprzewodzący pojemnik, w którym akumulator stoi w całości. Skrzynkę tego typu stosuje się przede wszystkim wtedy, gdy akumulator przenosi się z fabrycznego miejsca do kabiny albo bagażnika: oddziela akumulator (i ryzyko wycieku elektrolitu albo zwarcia na metalowej karoserii) od przestrzeni, w której siedzą ludzie, a otwór odpowietrzający z wężem prowadzonym do zewnątrz pojazdu wyprowadza gazy z ładowania poza kabinę. Sama obudowa nie zastępuje pewnego mocowania — skrzynkę trzeba tak samo przymocować do konstrukcji auta, jak sam akumulator w uchwycie.
Rodzaje: co wybrać
| Cecha | Wybór | Na co patrzeć |
|---|---|---|
| Typ elementu | Uchwyt (płyta, obejma, pałąk) albo obudowa (skrzynka) | Fabryczne miejsce kontra przeniesienie do kabiny/bagażnika |
| Materiał | Metal (uchwyty) albo tworzywo nieprzewodzące (obudowy) | Odporność na korozję i kontakt z elektrolitem |
| Wymiary | Dopasowane do gabarytów konkretnego akumulatora | Długość, szerokość, wysokość akumulatora |
| Odpowietrzenie | Tylko w obudowach zamkniętych | Otwór i wąż prowadzony na zewnątrz pojazdu |
| Mocowanie do auta | Punkty kotwiczenia, pas, śruby | Wytrzymałość mocowania przy dużych przeciążeniach |
| Zastosowanie | Uniwersalne (dobór po wymiarach, nie po modelu auta) | Dopasowanie sprawdza karta produktu |
Jak dobrać: na co patrzeć
- Miejsce akumulatora. Jeśli zostaje w fabrycznym miejscu, potrzebujesz uchwytu dopasowanego do jego gabarytów; jeśli przenosisz go do kabiny albo bagażnika, potrzebujesz szczelnej, nieprzewodzącej obudowy.
- Wymiary. Dopasuj uchwyt albo obudowę do długości, szerokości i wysokości konkretnego akumulatora, nie na oko.
- Odpowietrzenie. W obudowie zamkniętej sprawdź, czy ma otwór i możliwość wyprowadzenia węża odpowietrzającego na zewnątrz pojazdu.
- Mocowanie do konstrukcji. Uchwyt albo obudowa muszą być przykręcone do solidnego punktu konstrukcji auta, nie tylko postawione na podłodze.
- Biegun dodatni. Jeśli przenosisz akumulator, zaplanuj osłonę izolującą biegun dodatni przed przypadkowym kontaktem z metalem.
- Regulamin imprezy. W sporcie motorowym sprawdź wymagania regulaminu dla przeniesionego akumulatora przed zakupem.
Montaż i typowe błędy
Akumulator i jego uchwyt albo obudowę mocuj do solidnego punktu konstrukcji auta, a przy przeniesieniu do kabiny albo bagażnika zaplanuj trasę węża odpowietrzającego na zewnątrz pojazdu zawczasu, zanim wkleisz albo wkręcisz obudowę na stałe. Pracuj przy odłączonym akumulatorze, zacznij od bieguna ujemnego. Montaż zalecamy zlecić warsztatowi; nie podajemy tu instrukcji krok po kroku.
- Obudowa bez odpowietrzenia na zewnątrz. Gazy z ładowania gromadzą się w zamkniętej przestrzeni kabiny albo bagażnika.
- Luźne mocowanie skrzynki do podłogi. Przy hamowaniu albo zderzeniu cały zestaw może się przemieścić.
- Biegun dodatni bez osłony po przeniesieniu akumulatora. Ryzyko zwarcia przy kontakcie z metalowym elementem nadwozia.
- Zbyt mały uchwyt albo obudowa dla danego akumulatora. Nie dociska go wystarczająco mocno.
- Metalowa obudowa zamiast nieprzewodzącej przy przeniesieniu do kabiny. Zwiększa ryzyko zwarcia w razie wycieku.
- Brak sprawdzenia regulaminu imprezy przed zawodami. Przeniesiony akumulator bez wymaganej obudowy może nie przejść kontroli technicznej.
Co zmienić razem
- Odcięcie prądu. Wyłączniki prądu: odcięcie masy, przekrój kabli.
- Fotel i mocowania w kabinie. Fotele kubełkowe: homologacja FIA, mocowanie, przepisy.
- Przewodnik kategorii: Akcesoria wewnętrzne: przewodnik po kategorii.
- Kategorie: Uchwyty, mocowania akumulatorów, Obudowy akumulatorów i Akcesoria wewnętrzne.
Lista kontrolna przed zakupem
- Wiem, czy akumulator zostaje w fabrycznym miejscu, czy jest przenoszony do kabiny/bagażnika.
- Zmierzyłem gabaryty akumulatora i porównałem z wymiarami uchwytu albo obudowy.
- Sprawdziłem, czy obudowa ma odpowietrzenie prowadzone na zewnątrz pojazdu.
- Mam solidny punkt mocowania w konstrukcji auta.
- Zaplanowałem osłonę bieguna dodatniego po przeniesieniu akumulatora.
- Sprawdziłem regulamin imprezy, jeśli jedzie w zawodach.
- Wiem, kto wykona montaż.
Zobacz kategorię Uchwyty, mocowania akumulatorów →
FAQ
Czym różni się uchwyt od obudowy akumulatora?
Uchwyt to płyta, obejma albo pałąk mocujący akumulator w jego fabrycznym miejscu. Obudowa to zamknięty, nieprzewodzący pojemnik, stosowany zwłaszcza przy przeniesieniu akumulatora do kabiny albo bagażnika, bo oddziela go od przestrzeni dla ludzi i odprowadza gazy z ładowania na zewnątrz.
Czy mogę przenieść akumulator do bagażnika bez specjalnej skrzynki?
Przeniesiony mokry (kwasowy) akumulator zwykle umieszcza się w szczelnej, nieprzewodzącej obudowie z odpowietrzeniem na zewnątrz — w sporcie motorowym wymagają tego regulaminy niektórych serii (zapisy się różnią, akumulatory suche bywają zwolnione), a sam uchwyt bez obudowy nie zapewnia izolacji ani odpowietrzenia. Sprawdź regulamin swojej imprezy i, dla drogi publicznej, u właściwego organu.
Dlaczego akumulator potrzebuje odpowietrzenia przy ładowaniu?
Podczas ładowania akumulator kwasowo-ołowiowy wytwarza wodór, gaz, który w zamkniętej przestrzeni bez wentylacji może osiągnąć stężenie wybuchowe. Odpowietrzenie wyprowadza go poza kabinę albo bagażnik.
Czy przeniesienie akumulatora wymaga dodatkowego badania technicznego?
Dodatkowemu badaniu podlega pojazd po zmianach, które zmieniają dane w dowodzie rejestracyjnym. Czy przeniesienie akumulatora do nich należy, rozstrzyga stacja diagnostyczna albo organ rejestrujący w Twoim kraju.
Jak mocno trzeba przymocować akumulator?
Mocowanie musi utrzymać ciężki akumulator przy dużych przeciążeniach podczas hamowania, przyspieszania i skrętu, dlatego uchwyt albo obudowę przykręca się do solidnego punktu konstrukcji auta, a nie tylko stawia na podłodze.
Powiązane kategorie: Akcesoria wewnętrzne · Uchwyty, mocowania akumulatorów · Obudowy akumulatorów · Osłony, separatory przewodów napięcia · Klatki i rollbary