Kierownice sportowe: naby, quick release, przepisy

Kierownica sportowa to nie tylko obręcz: zestaw składa się z kierownicy, naby (adaptera na kolumnę kierownicy) i opcjonalnie szybkozłącza quick release. Ten poradnik wyjaśnia, jak działają te elementy, jak dobrać średnicę i głębokość oraz co przepisy mówią o poduszce powietrznej, badaniu technicznym i różnicy między drogą a torem.

Przepisy i bezpieczeństwo. Kierownica należy do układu kierowniczego, a w pojeździe wyposażonym w poduszkę powietrzną kierowcy chroni także poduszka umieszczona w kierownicy. Pojazd uczestniczący w ruchu ma być „tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego: 1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę” (Prawo o ruchu drogowym, art. 66 ust. 1 pkt 1), a urządzenia i wyposażenie, w szczególności zapewniające bezpieczeństwo ruchu, „powinny być utrzymane w należytym stanie oraz działać sprawnie i skutecznie” (art. 66 ust. 2). Dyrektywa 2014/45/UE o badaniach technicznych wymienia wśród wad: „Brak poduszek lub poduszki niezgodne z typem pojazdu.” (załącznik I, pkt 7.1.5), „Ruch kierownicy względem kolumny kierownicy, wskazujący na luz.” oraz „Brak urządzenia ustalającego na piaście koła kierownicy.” (pkt 2.2.1). Dodatkowemu badaniu technicznemu podlega pojazd, „w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym” (art. 81 ust. 11 pkt 3). Zmiana kierownicy fabrycznej na sportową może więc wpływać na wyposażenie bezpieczeństwa pojazdu i na wynik badania. Nie opisujemy demontażu poduszki powietrznej; prace przy układzie SRS należy zlecić wykwalifikowanemu warsztatowi. Czy dana kierownica może być użyta w Twoim pojeździe na drodze publicznej, ustalisz w stacji diagnostycznej lub u organu właściwego w Twoim kraju; na torze obowiązuje regulamin imprezy. Odpowiedzialność za zgodność z przepisami i za dokumenty pojazdu ponosi użytkownik; zmiany mogą też skutkować utratą gwarancji producenta pojazdu. Zobacz też Kierownice i naby.

Z czego składa się zestaw

Kierownicę sportową montuje się na kolumnie kierownicy za pośrednictwem naby, czyli adaptera (po angielsku boss kit albo hub). Producenci kierownic sportowych robią nabę dopasowaną do konkretnego pojazdu. Między nabą a kierownicą można dołożyć quick release.

W ofercie sklepu większość nab to naby dedykowane modelom, m.in. Honda Civic, BMW E30, E36 i E46, Nissan, Mitsubishi, Subaru, Toyota czy Volkswagen Golf. Są też naby quick release oraz dystanse kierownicy.

Wiele kierownic sportowych ma 6 otworów na okręgu o średnicy 70 mm, ale występują także inne rozstawy, na przykład 74 mm. Dlatego sprawdź w opisie rozstaw otworów kierownicy i nabę, zanim złożysz zamówienie.

Quick release

Quick release pozwala zdjąć kierownicę bez narzędzi. Według opisów stosuje się go w ciasnych kabinach samochodów wyścigowych, żeby ułatwić wsiadanie i wysiadanie.

Quick release zwiększa długość zestawu, więc zmienia odległość kierownicy od kierowcy. Po zamontowaniu mechanizm musi być zatrzaśnięty zgodnie z instrukcją producenta, a kierownica nie może mieć luzu względem kolumny. To właśnie luz i brak urządzenia ustalającego na piaście są wymienione w dyrektywie jako wady wykrywane przy badaniu.

Jak dobrać średnicę i głębokość

• Średnica: wpływa na wysiłek potrzebny do skręcania i na odczucie z drogi; większa obręcz daje większą dźwignię, mniejsza szybsze reakcje na ruch kierownicą. W ofercie najczęściej spotykasz 350 mm, są też 320, 330 i 380 mm.
• Głębokość (dish): określa, jak daleko względem płaszczyzny mocowania wieniec leży w stronę kierowcy. Im głębsza kierownica, tym bliżej kierowcy leży wieniec przy tej samej nabie. W nazwach ofert głębokość podawana jest jako offset w milimetrach i występuje od 0 do 90 mm.
• Materiał wieńca: w ofercie są zamsz, skóra, carbon i drewno. Różnią się chwytem i wyglądem; wybierz według własnych preferencji i rękawic, jeśli ich używasz.
• Widoczność i obsługa: pojazd ma zapewniać „łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania” przy jednoczesnej obserwacji drogi (art. 66 ust. 1 pkt 5). Sprawdź, czy wieniec nie zasłania zegarów i czy kolana mieszczą się pod obręczą.
• Przyciski i sygnał dźwiękowy: sprawdź, jak będzie działał klakson i inne funkcje, które były na kierownicy fabrycznej.

Poduszka powietrzna: co warto wiedzieć

Poduszka powietrzna kierowcy znajduje się w kierownicy i jest częścią układu bezpieczeństwa. W ofercie kierownic sportowych sklepu nie ma modeli z poduszką powietrzną (według nazw produktów), więc zmiana kierownicy oznacza zmianę tego elementu układu bezpieczeństwa. W przepisach badań technicznych ocenia się zarówno brak poduszki, jak i wskazanie awarii układu SRS przez system diagnostyczny.

Nie zachęcamy do żadnych zmian w układzie SRS, a przeróbki wykonuj tylko w autoryzowanym lub wykwalifikowanym warsztacie. Zapytaj stację diagnostyczną, jak oceni pojazd po zmianie kierownicy, zanim zdecydujesz się na zakup.

Droga czy tor

Quick release jest typowy dla ciasnych kabin samochodów wyścigowych. W sporcie motorowym obowiązuje regulamin imprezy, który może określać wymagania dotyczące kierownicy i szybkiego zdjęcia. Na drodze publicznej obowiązują przepisy o ruchu drogowym i o badaniach technicznych opisane wyżej. To dwa różne zestawy zasad, więc zgodność w jednym nie oznacza zgodności w drugim.

Montaż i typowe błędy

Kierownica jest elementem układu kierowniczego, więc montaż zalecamy w warsztacie. Nie podajemy tu instrukcji krok po kroku.

• Naba niezgodna z modelem lub rocznikiem — kierownica nie osiada na kolumnie.
• Zły rozstaw otworów — 70 mm kontra 74 mm lub inny.
• Luz na piaście — kierownica musi być zamocowana bez ruchu względem kolumny.
• Niezatrzaśnięty quick release — mechanizm trzeba sprawdzać po każdym zdjęciu kierownicy.
• Zła głębokość — wieniec zbyt blisko albo zbyt daleko, ograniczona widoczność wskaźników.
• Brak zgodności z przepisami — nieznajomość wpływu na poduszkę, dokumenty i badanie techniczne.

Co zmienić razem

• Fotel i pozycja: po zmianie kierownicy sprawdź pozycję siedzenia, patrz Fotele kubełkowe: homologacja FIA, mocowanie, przepisy.
• Kaski do sportu motorowego: homologacje FIA 8859, 8860, Snell, ECE 22.
• Kategoria: Kierownice i naby oraz Akcesoria wewnętrzne.

Lista kontrolna przed zakupem

• Wiem, że zmiana kierownicy wpływa na poduszkę powietrzną i badanie techniczne, i mam na to plan.
• Wybrałem nabę dopasowaną do modelu i rocznika pojazdu.
• Sprawdziłem rozstaw otworów kierownicy (np. 6 x 70 mm) i zgodność z nabą.
• Zdecydowałem, czy potrzebuję quick release.
• Dobrałem średnicę i głębokość, a wieniec nie zasłania wskaźników.
• Wiem, kto wykona montaż.
• Znam przepisy dotyczące użytku na drodze i regulamin imprezy, jeśli kierownica jest na tor.

Zobacz kategorię Kierownice i naby →

FAQ

Do czego służy naba kierownicy?

To adapter, który łączy kierownicę z kolumną kierownicy. Producenci robią nabę dopasowaną do konkretnego pojazdu.

Co daje quick release?

Pozwala zdjąć kierownicę bez narzędzi, co ułatwia wsiadanie i wysiadanie z ciasnej kabiny. Wymaga prawidłowego zatrzaśnięcia i braku luzu.

Jaka powinna być średnica kierownicy?

To zależy od preferencji i miejsca w kabinie. Średnica wpływa na wysiłek i odczucie z drogi (większa obręcz daje większą dźwignię). W ofercie najczęściej występuje 350 mm.

Co to jest głębokość (dish) kierownicy?

To, jak daleko względem płaszczyzny mocowania wieniec leży w stronę kierowcy. W nazwach ofert podawana jako offset w mm.

Co z poduszką powietrzną po zmianie kierownicy?

To element układu bezpieczeństwa, a przepisy badań technicznych oceniają jego brak lub awarię. Zapytaj stację diagnostyczną i warsztat, zanim kupisz kierownicę.

Powiązane kategorie: Akcesoria wewnętrzne · Kierownice i naby