Ospojlerowania: materiały, pasowanie, lakier, montaż

Czarny zderzak przedni i oliwkowe poszerzenie nadkola z włókna węglowego na stalowym stole warsztatowym

Ospojlerowanie to zbiorcza nazwa dla spoilerów, lotek, splitterów, dokładek progowych, dyfuzorów i nakładek zderzaków. Ten poradnik wyjaśnia, co taki element faktycznie robi, czym różnią się materiały (poliuretan PU, ABS, laminat szklany FRP i karbon), jak sprawdzić pasowanie, jak przygotować część do lakierowania i jak się ją mocuje do nadwozia.

Bezpieczeństwo i przepisy. Elementy aerodynamiczne zmieniają obrys i wymiary pojazdu, a wystające krawędzie lub niewłaściwe mocowanie mogą być groźne dla innych uczestników ruchu. Zmiany w nadwoziu mogą wymagać zmian w dokumentach pojazdu lub badania technicznego i mogą skutkować utratą gwarancji producenta pojazdu, w tym gwarancji na lakier i nadwozie. Część elementów jest przeznaczona do sportu motorowego lub użytku poza drogami publicznymi. Montaż i lakierowanie zalecamy w wykwalifikowanym warsztacie. Zobacz też Akcesoria zewnętrzne.

Co robią elementy aerodynamiczne

Spoiler ma ograniczać niekorzystny przepływ powietrza wokół nadwozia, czyli uniesienie, turbulencje albo opór. Skrzydło działa inaczej: jest osobną powierzchnią, która wytwarza docisk, co zwykle odbywa się kosztem większego oporu. Docisk rośnie z kwadratem prędkości. Z kolei splitter, czyli płaska dokładka z przodu, tworzy różnicę ciśnień nad sobą i pod sobą.

Schemat sylwetki samochodu z boku z zaznaczonymi elementami: przedni splitter, próg, spoiler na pokrywie bagażnika i dyfuzor
Rys. 1. Gdzie montuje się elementy aerodynamiczne: splitter, dokładka progowa, spoiler, dyfuzor (schemat poglądowy)

Trzeba też uczciwie zaznaczyć, że wiele elementów montowanych w samochodach osobowych ma głównie funkcję stylistyczną, a niektórzy producenci samochodów piszą wprost, że ich spoilery są wyłącznie dla wyglądu. Realny efekt aerodynamiczny wymaga elementu zaprojektowanego dla danego modelu i zależy od tego, jak pracuje całe nadwozie. Deklaracje działania sprawdzaj u producenta konkretnej części. Ważna jest też równowaga przodu i tyłu: gdy docisk przybywa tylko z tyłu, środek nacisku przesuwa się do tyłu, co może zmniejszyć pewność prowadzenia przedniej osi.

Materiały: PU, ABS, FRP, karbon

MateriałCharakterNa co uważać
PU (poliuretan)Elastyczny, więc bardziej odporny na uszkodzenia niż laminatDo lakierowania stosuj system zalecany przez producenta lakieru i elementu
ABSTermoplastyk odporny na uderzenia i sztywny, łatwy do formowania wtryskowegoŚwiatło słoneczne go uszkadza i powoduje żółknięcie i kruchość, więc zapytaj producenta o ochronę UV
FRP (laminat szklany)Tańszy i bardziej elastyczny niż karbon, łatwo formowany w złożone kształtyMoże pękać przy uderzeniu. Surowy laminat wymaga szlifowania, wyrównania i gruntu
Karbon (CFRP)Wysoka sztywność i wytrzymałość w stosunku do masyDrogi i kruchy, a żywica wymaga ochrony przed promieniowaniem UV

Przy karbonie zwróć uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, włókna węglowe mogą powodować korozję galwaniczną, gdy część jest przykręcona do aluminium albo stali zwykłej, a nie do stali nierdzewnej lub tytanu, więc zapytaj producenta o sposób izolacji śrub i podkładek. Po drugie, sprawdź w opisie, czy kupujesz pełny element z włókna węglowego, czy część o wyglądzie karbonu. Karbon jest też trudny w naprawie.

Nie ma materiału dobrego do wszystkiego. Elastyczne tworzywo jest bardziej odporne na uszkodzenia niż laminat, a karbon ma wysoką sztywność w stosunku do masy, ale jest drogi i kruchy. Wybieraj materiał do miejsca i sposobu użycia, a nie do samej ceny.

Pasowanie

  • Lista pojazdów — sprawdź na karcie produktu, do jakiego modelu, rocznika i wersji nadwozia element jest przeznaczony. Zderzaki i pokrywy różnią się między wersjami.
  • Część dedykowana czy uniwersalna — elementy uniwersalne zwykle wymagają docięcia i dopasowania. Cięcie jest nieodwracalne, więc mierz kilka razy.
  • Przymiarka na sucho przed lakierem — przyłóż element do nadwozia i sprawdź szczeliny, linie i otwory mocowań.
  • Prześwit — splitter jest czuły na wysokość zawieszenia, a zbyt niski może pogorszyć jego działanie. Zobacz poradnik Zawieszenie sportowe: gwint, sprężyny, tuleje PU.

Lakierowanie

Surowa część wymaga przygotowania. W laminacie po formowaniu może pozostać wosk i środek rozdzielający, które trzeba usunąć zmywaczem do wosku i tłuszczu, bo inaczej grunt nie zwiąże się prawidłowo. Błyszczącą powierzchnię trzeba zmatowić, a lakier nałożony na surowy laminat bez gruntu nie przylega prawidłowo. Drobne niedoskonałości wyrównuje się szpachlą, a następnie nakłada się grunt. System gruntu i lakieru warto uzgodnić z dostawcą lakierów. Na karbonie zewnętrzna powłoka lakiernicza ogranicza uszkodzenia żywicy przez promieniowanie UV.

Kolejność prac: przymiarka na sucho, mycie i odtłuszczenie, matowienie, wyrównanie, grunt, lakier i lakier bezbarwny, montaż, schemat poglądowy
Rys. 2. Typowa kolejność prac od przymiarki do montażu (schemat poglądowy, szczegóły podaje producent lakieru)

Niektóre serie są dostarczane surowe, a inne w gruncie, więc sprawdź w opisie, co dokładnie dostajesz. Przy zakupie lakieru kieruj się instrukcją producenta lakieru i radą lakiernika. Wykończenie kolorem nadwozia, lakier bezbarwny na karbonie i folie to osobne decyzje, które lepiej uzgodnić z warsztatem przed zamówieniem.

Montaż

  • Punkty mocowania — wiele elementów mocuje się śrubami lub nitami w istniejących otworach nadwozia. Przykręcaj zgodnie z instrukcją producenta.
  • Taśma dwustronna i klej — lżejsze elementy bywają mocowane na akrylowej taśmie montażowej. Producent takich taśm podaje, że powierzchnia musi być czysta i sucha, bez oleju i silikonu, a przyczepność narasta z czasem (w zależności od podłoża nawet do 72 godzin), więc nie myj elementu i nie obciążaj go od razu po montażu. Wytyczne podaje producent taśmy.
  • Elementy dolne — splitter i dokładki są najbardziej narażone na uderzenia, a zahaczenie o przeszkodę pod złym kątem może być groźne dla prowadzenia auta. Zadbaj o solidne mocowanie i w razie wątpliwości zapytaj warsztat.

Typowe błędy

  • Lakier bez przymiarki — dopiero po lakierowaniu okazuje się, że szczeliny nie pasują.
  • Pominięcie mycia i matowienia — pozostałości wosku i środka rozdzielającego uniemożliwiają prawidłowe przyleganie gruntu.
  • Lakier bez gruntu — na surowym laminacie nie przylega prawidłowo.
  • Za niski splitter — może pogorszyć jego działanie.
  • Dociążenie tylko jednej osi — docisk z jednej strony bez równowagi z drugiej zmienia prowadzenie.
  • Karbon przykręcony bez izolacji — przy aluminium i zwykłej stali grozi korozją galwaniczną.
  • Kupowanie wyłącznie na wygląd — element bez dopasowania do modelu może nie dawać żadnego efektu aerodynamicznego.

Co zmienić razem

Lista kontrolna przed zakupem

  • Wiem, czy zależy mi na wyglądzie, czy na realnym efekcie aerodynamicznym.
  • Sprawdziłem model, rocznik i wersję nadwozia na karcie produktu.
  • Wiem, z jakiego materiału jest element i jak wpływa to na lakierowanie.
  • Wiem, czy dostanę część surową, czy w gruncie.
  • Zaplanowałem przymiarkę na sucho przed lakierowaniem.
  • Sprawdziłem, jak element wpływa na prześwit przy moim zawieszeniu.
  • Wiem, jak będzie mocowany: śruby, taśma, klej.
  • Wiem, jak zmiana wpłynie na dokumenty pojazdu i gwarancję producenta pojazdu.

FAQ

Czym różni się spoiler od skrzydła?

Spoiler ma ograniczać niekorzystny przepływ powietrza, na przykład uniesienie i turbulencje. Skrzydło jest osobną powierzchnią, która wytwarza docisk, zwykle kosztem większego oporu.

Który materiał jest odpowiedni do spoilera?

To zależy od zastosowania. PU jest elastyczny i odporny na uszkodzenia, ABS jest sztywny i odporny na uderzenia, laminat szklany jest tańszy i może pękać przy uderzeniu, a karbon jest lekki i sztywny, ale drogi i kruchy.

Czy trzeba lakierować element po zakupie?

Zależy od wykonania. Niektóre serie są surowe, inne w gruncie, więc sprawdź w opisie. Surową część trzeba umyć, zmatowić i zagruntować przed lakierem.

Jak mocuje się spoiler do nadwozia?

Zazwyczaj śrubami w istniejących otworach albo na taśmie dwustronnej. Sposób mocowania podaje producent danego elementu.

Czy spoiler zawsze poprawia aerodynamikę?

Nie. Wiele elementów w samochodach osobowych ma głównie funkcję stylistyczną, a realny efekt wymaga elementu dopasowanego do modelu.


Powiązane kategorie: Akcesoria zewnętrzne · Zawieszenie i napęd